Kurdish | ||||
---|---|---|---|---|
کوردی, Kurdî, Kurdí, Кöрди[۱] | ||||
سخنگویان | ترکیه, ایران, عراق, سوریه,ارمنستان, جمهوری آذربایجان |
سال تدوین | ۱۹۸۰–۲۰۰۶ | |
منطقه | غرب آسیا | |||
کل سخنگو | 16 million | |||
خانوادههای زبانی | هندواروپایی | |||
رسمالخط | الفبای فارسی (الفبای کردی) in Iraq and Iran, Latin (الفبای کردی) in Turkey, Syria and Armenia | |||
وضعیت رسمی | ||||
زبان رسمی در | ![]() ![]() ![]() |
|||
تنظیم کننده | مقررات رسمی | |||
کدهای زبان | ||||
ISO 639-1 | ku | |||
ISO 639-2 | kur | |||
ISO 639-3 | kur – Macrolanguage individual codes: ckb – [[سورانی]] kmr – [[کرمانجی]] sdh – [[گویشهای جنوبی کردی]] lki – [[لکی]] |
|||
یادداشت: این صفحه ممکن است دارای کدهای یونیکد باشد. |
|
شبیهترین زبانها به زبان کردی بلوچی، گیلکی، و تالشی هستند، این زبانها نیز متعلق به زیرگروه شمال غربی زبانهای ایرانی هستند. از دیگر زبانهای مشابه به زبان کردی که زیرگروه جنوب غربی زبانهای ایرانی به شمار میایند، لری و بختیاری و فارسی هستند.که هرکدام در مناطق وسیعی تکلم میشوند.
گویشهای مختلف عمدتا در بخشهایی از ایران، عراق، سوریه و ترکیه مورد استفاده قرار میگیرد. جمعیتهای پراکنده کرد همچنین درجمهوری آذربایجان، ارمنستان لبنان و اسرائیل نیز زندگی میکنند.[۹]
در برخی دستهبندیها کردی به سه دسته اصلی شماری، جنوبی و میانه تقسیم شده که خود شامل بیست و دو نوع گویش میباشد و هر گویش نوع نگارش و تلفظ خاصی دارد.[۱۰] تلاش برای یک زبان استاندارد برای کردی نتوانسته به موفقیتهای چشمگیری برسد.[۱۱]
شاخههای اصلی زبان کردی عبارتند از: [۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶]
- کردی شمال-غرب:کرمانجی
- کردی مرکز:سورانی
- گویشهای جنوبی کردی:کرمانشاهی، فیلی، کلهری، و لکی. [۱۷] [۱۸] [۱۹]
زبان کردی سورانی در عراق زبان رسمی است [۲۰] در حالی که در کشور سوریه ممنوع است. تا اوت ۲۰۰۲ در ترکیه محدودیتهای شدیدی بر آن (کردی کرمانجی) اعمال میشد گرچه هنوز کاربرد آن در ترکیه محدود است .[۲۱]. در ایران نیز در برخی رسانهها امکان استفاده از آن وجود دارد در حالی که استفاده از آن در نظام آموزشی دولتی هنوز صورت نپذیرفتهاست.
زبان کردی اخص را کرمانجی مینامند[نیازمند منبع] که خود لهجههای متعدد دارد مانند: مکری، سلیمانیهای، اردلانی، کرمانشاهی، بایزیدی، عبدویی، زندی. [۲۲][۲۳] زبان کردی با دسته شمالی لهجههای ایرانی غربی بعض مشابهات دارد، و از زبانهای مهم دسته غربی بشمار میرود وصاحب اشعار و تصانیف، قصص و سنن ادبی است. [۲۴][۲۵]
|